ماجرای شیرهای وایتکس دار ؛ از شایعه تا انکار

اضافه کردن شیر وایتکس دار به شیر خام در دامداری ها برای کاهش بار میکروبی مسئله ای است که گاه گاهی از سوی عده ای مطرح و از سوی عده دیگری تکذیب می شود. محلولی که می گویند اگر اضافه شدن آن به شیر صحت داشته باشد، موجب بیماری های متعددی در مصرف کنندگان از جمله سرطان دستگاه های گوارشی می شود. این بار بحث وجود وایتکس در شیر خام از سوی رئیس کارگروه تخصصی کشاورزی، دامپزشکی و منابع طبیعی بنیاد نخبگان فارس مطرح شد. وی با تائید افزودن وایتکس به شیر خام توسط برخی دامداران سنتی، گفت: این محلول، شیر را به ماده ای بیماری زا تبدیل می کند.

دکتر حمیدرضا قیصری در گفتگو با "خبر جنوب" با اشاره به حضورش در چند کارخانه و مشاهده عینی وجود شیرهایی که به آن وایتکس اضافه شده است، افزود: متاسفانه به دلیل عدم نظارت کافی از سوی دستگاه های مربوطه، برخی دامداران  برای کاهش میزان باکتری های شیر خام اقدام به اضافه کردن وایتکس به شیر می کنند.

وی که معتقد است دامداران این عمل را به گونه ای انجام می دهند که بوی وایتکس به مشام نرسد، افزود: این معضل در شیرهای تحویلی از دامداری های سنتی که از تجهیزات صنعتی بی بهره اند و همین امر باعث افزایش بار میکروبی در شیرها می شود بیشتر به چشم می خورد و آنها مقدار کمی وایتکس به آب اضافه و در شیر حل می کنند و سپس به کارخانجات فرآورده های لبنی می  فروشند.

دکتر قیصری اظهار داشت: طبق استانداردهای جهانی بار میکروبی شیر در هر میلی لیتر باید کمتر از یک میلیون باشد، این در حالی است که این بار میکروبی در شیرهای تولیدی دامداری های سنتی به بیش از 20 میلیون می رسد و از آنجا که صنایع لبنی از دریافت شیر با بار میکروبی بالا خودداری می کنند برخی از دامداران سنتی اقدام به اضافه کردن وایتکس برای کاهش این بار می نمایند.

وی با بیان اینکه واحدهای صنایع لبنی مکلفند از تحویل شیر خام با بار میکروبی بیشتر از یک میلیون خودداری کنند، افزود: متاسفانه اغلب کارخانجات لبنی با کاهش قیمت شیر خریداری شده از دامدار که بار میکروبی بالای یک میلیون دارد به صرف سود بیشتر اقدام به دریافت این نوع شیرها کرده و سپس آن را تبدیل به ماست، پنیر و دیگر فرآورده های لبنی می نمایند.

نائب رئیس انجمن علمی بهداشت و مواد غذایی ایران مهم ترین دلیل بالا رفتن بار میکروبی در شیرهای تولیدی در این دامداری ها را به کارگیری روش های سنتی در دوشیدن شیر، حمل و نقل، نگهداری و . . . دانست و گفت: خوشبختانه این معضل در کارخانه های لبنی مشهور تا کنون مشاهده نشده است.

دکتر قیصری با اظهار امیدواری نسبت به برطرف شدن این معضل با تلاش و همکاری مسئولین گفت: فرآورده هایی که با شیرهای آلوده به وایتکس تولید می شود از خواص تغذیه کمتری برخوردار و در دراز مدت نیز برای مصرف کننده مضر و حتی سزطان زا است.

وی تصریح کرد: وجود وایتکس در شیر در طعم لبنیات تاثیر نمی گذارد بلکه از طریق تست های آزمایشگاهی مشخص می گردد.

وی در پایان به پایین بودن سرانه مصرف شیر در بین اقشار مختلف جامعه اشاره کرد و گفت: متاسفانه سرانه مصرف شیر در کشور بسیار پایین است که مهم ترین دلیل این معضل گرانی و نداشتن فرهنگ مصرف لبنیات است که در نهایت موجب بروز بیماری هایی همچون پوکی استخوان در اثر کمبود کلسیم می شود.

شایعه وجود وایتکس در شیر ثابت نشود پیگرد قانونی دارد

اما این اظهارات رئیس کارگرو تخصصی کشاورزی –دامپزشکی و منابع طبیعی بنیاد نخبگان فارس از سوی دیگر دست اندرکاران تولید و نظارت شیر به طور کامل رد شد و آن ها با اشاره به مستنداتی که در دست دارند تاکید کردند به راه انداختن چنین بحث های که موجب تشویش اذهان عمومی شده و به دلیل هراس مردم باعث کاهش مصرف شیر نیز می شود در صورت عدم اثبات پیگرد قانونی دارد.

دکتر محمد جعفر صادقی معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی فارس با کذب خواندن ادعای افزودن وایتکس به شیر گفت افراد در هر موقعیتی که هستند به صرف شنیده هایشان نباید به انتقال چنین مباحثی بپردازند چرا که این امر قبل از تائید توسط آزمایشگاه های مرجع، هزینه های سنگینی را به جامعه در پی کاهش مصرف شیر وارد می کند.

وی با اشاره به تولید 70 درصد شیر در سطح استان در دامداری های صنعتی گفت در دامداری های صنعتی تمامی مراحل نگهداری دام تولید شیر تا زمان حمل به مراکز جمع آوری مطابق با استانداردهای روز کشور است و در تمامی این دامداری ها شیر به صورت مکانیزه دوشیده و سپس به مراکز جمع آوری شیر تحویل داه می شود ضمن آن که شیر تولیدی در دامداری های سنتی هم اگر کیفیتشان از شیر تولیدی در دامداری های صنعتی بیشتر نباشد کمتر هم نیست.

صادقی با اشاره به تولید روزانه 2هزار تن شیر در دامداری های فارس گفت از این میزان 1200 تا1400تن آن به صنایع لبنی استان عرضه شده و مابقی به صورت خود مصرفی در سطح روستاها عرضه می شود. بنابراین روستائیان برای سلامت خودشان هم که شده شیر را به گونه ای تولید می کنند که بار میکروبی نداشته باشد؛ همان گونه که در حال حاضر این افراد از سطح سلامت بالاتری برخوردارند.

این مقام مسئول تاکید کرد اظهار نظر در خصوص بار میکروبی شیر و یا وجود وایتکس در این فرآورده دامی فقط در صلاحیت دو نهاد است که سلامت شیر خام توسط اداره کل دامپزشکی فارس و شیر فرآوری شده توسط دانشگاه علوم پزشکی بررسی می شود چرا که تنها این دو ارگان از آزمایشگاه های مرجع برای این موضوع برخوردارند.

صادقی با تاکید بر این شایعه پراکنی و تشویش اذهان عمومی در خصوص وجود وایتکس در شیر نتیجه ای به جز کاهش مصرف این فرآورده دامی و در نتیجه آن به خطر افتادن سلامت مردم ندارد اضافه کرد: تلاش زیادی شده تا مصرف شیر در جامعه به یک امر ضروری تبدیل شود تا به این طریق سلامت مردم تامین گردد. بنابراین انتظار می رود افرادی در این خصوص به ارائه نظر بپردازند که مستندات قابل قبولی در دست داشته باشند.

وی یادآور شد: در حال حاضر 20 تا30 درصد شیر تولیدی در فارس به سایر استان ها و حتی مازندران با وجود مسافت زیاد ارسال می شود بنابراین اگر این شیر ها آلودگی خاصی داشت قطعا دیگراستان ها از قبول آن خودداری می کردند.

هیچ گزارشی مبنی بر وجود وایتکس در شیر تولیدی فارس وجود ندارد

درخصوص صحت وجود وایتکس در شیر خام به سراغ دکتر امیر محمد رستگار رئیس اداره نظارت بر بهداشت عمومی اداره کل دامپزشکی فارس هم رفتیم که وی نیز با تکذیب قاطع و صریح چنین موردی خواستار آن شد که اگر مطرح کنندگان این معضل مستنداتی در این خصوص در دست دارند آن را ارائه دهند و گرنه مورد پیگرد قانونی قرار می گیرند. دکتر رستگار گفت تمامی مستندات ما حاکی از این است که در هیچ یک از شیرهای نمونه برداری شده نه تنها وایتکس مشاهده نشده بلکه بار میکروبی این شیرها از حد استاندارد نیز پایین تر است؛ اما اگر کسی ادعای دیگر دارد بسم ا. . . مستندات خود را بیاورد.

وی با اشاره به نمونه برداری از تمامی شیرهای عرضه شده به مراکز حمل شیر و صنایع لبنی گفت: اگر موردی در خصوص وجود وایتکس در شیرهای عرضه شده دیده شود، سریعا پرونده به مراجع قضایی ارسال می شود که تاکنون چنین موردی مشاهده نشده است.

وی گفت: برای حفظ سلامت شیر اقدامات زیادی در طی 8-7 سال اخیر صورت گرفته به گونه ای که میانگین بار میکروبی شیر را از 6 تا 7 میلیون به کمتر از یک میلیون که یک بار میکروبی استاندارد است رسانده ایم و علاوه بر آن در خصوص وجود آفلاتوکسین در شیر هم که موجب سرطان کبد می شود نیز کارخانجات را مجبور به خرید کیت های آزمایشگاهی آفلاتوکسین کرده ایم که این امر گرچه هزینه های چند میلیونی به کارخانجات تحمیل کرده؛ اما موجب شده تمامی شیرهای تولیدی فارس حتی کمتر از حد استاندارد آفلاتوکسین داشته باشند.

رئیس اداره نظارت بر بهداشت عمومی اداره کل دامپزشکی فارس با اشاره به تولید 70 درصد شیر تولیدی استان در دامداری های صنعتی افزود: ما در این دامداری ها هیچ مشکلی نداریم اما در دامداری های سنتی با پاره ای مشکلات روبرو هستیم.

وی با بیان اینکه وجود هر نوع تقلبی در شیر همچون اضافه کردن آب در شیر و یا موارد دیگری همچون بار میکروبی بالای شیر باعث فرستاده شدن پرونده دامدار و صنایع لبنی که چنین شیری را قبول کرده به دادگاه و مراجع قضایی می شود گفت: به طور میانگین ماهیانه 15 تا 16 پرونده دامداران و صنایع لبنی به دادگاه و مراجع قضائی ارسال می شود که طبق ماده 688 قانون مجازات اسلامی، تهدید علیه سلامت مردم محسوب شده و جزای نقدی، حبس و یا پلمپ واحد تولیدی را به دنبال دارد.

وی البته به این نکته هم اشاره کرد که ارسال پرونده های تخلف در فصل تابستان و فصول گرم سال بیشتر از این رقم و در دیگر فصول کمتر از رقم مذکور است.

در تمام صنایع لبنی فارس نماینده اداره بهداشت حضور دارد

ابراهیم معتمدی مدیر عامل شرکت تعاونی صنایع شیر و فرآورده های لبنی فارس هم با تکذیب وجود وایتکس در شیرهای تولیدی این استان گفت: از حق نگذریم شیرهای خام تولیدی فارس کیفیت مناسبی دارند و تا کنون هیچ گزارشی مبنی بر وجود وایتکس در شیر به دست ما نرسیده است. وی با بیان اینکه در تمامی کارخانجات فارس مسئول فنی به عنوان نماینده دانشگاه علوم پزشکی و اداره بهداشت مستقر است گفت: قطعا حضور این افراد مانع از عرضه شیر آلوده به وایتکس می شود چرا که تمامی شیرهای عرضه شده توسط مسئول فنی کارخانه آزمایش می شود و تا کنون هیچ خبری از عرضه شیر آلوده به وایتکس نبوده است. وی یادآور شد: وجود وایتکس در شیر مانع از عمل انعقاد شیر شده و چنین شیری قابلیت تبدیل به ماست، پنیر و دیگر فرآورده های لبنی را ندارد. بنابراین هیچ کارخانه داری چنین شیری را قبول نمی کند. معتمدی اضافه کرد: حتی تا کنون نشنیده ایم که چنین شیری تا درب کارخانه آمده باشد و مثلا بعد از آزمایش معلوم شده باشد که در این وایتکس شیر است.

منبع: روزنامه خبر جنوب- سه شنبه 5 دی 1391 – شماره 9186 – صفحات 5  و 33